Nederlandse baanschaatsen - Hollandse model (1 van 4)
foto waddinxveense model
Afb.1: Hollandse baanschaats, rond 1900.
Binnen de categorie 'Hollandse baanschaatsen' kan een aantal min of meer specifieke modellen worden onderscheiden. Ze worden doorgaans aangeduid met een plaatsnaam, meestal de woonplaats van een smid die een zekere reputatie genoot. Het meest voorkomende model is het Ouderkerkse. Het heeft wel iets weg van het Friese model maar wordt gekenmerkt door een korte hals (detail 1a). Het dankt zijn naam aan Ouderkerk aan den IJssel, waar de smederij van de familie Spoormaker stond. Of Spoormaker werkelijk de eerste was die dit model maakte, mag echter worden betwijfeld. Daarvoor zijn er teveel varianten van. De hier getoonde schaatsen komen bijvoorbeeld uit de smederij van Maarten de Rooij uit Waddinxveen, die zijn schaatsen uiteraard aanprees als Waddinxveense schaatsen.
Fabricaat: Gebr. de Rooij, Waddinxveen; merk: zie detail 1b.
Technische gegevens: totale lengte: 37 cm; hoogte boven ijs: 3,6 cm; voetstapel: 29 cm lang x 5,5 cm breed; schaatsijzer: 17 mm hoog, 2,5 mm dik; gewicht: 225 g.


Afb.2: Hollandse baanschaats, rond 1900.

Dit zijn echte Ouderkerkse schaatsen, gemaakt door Gerrit Spoormaker uit Ouderkerk aan den IJssel in de Krimpenerwaard (detail 2a). Ter plaatse werden zijn schaatsen echter niet aangeduid als Ouderkerkse schaatsen maar als 'spoormakertjes'.
Fabricaat: G. Spoormaker, Ouderkerk a/d IJssel; merk: zie detail 2b.
Technische gegevens: totale lengte: 36 cm; hoogte boven ijs: 3,6 cm; voetstapel: 26 cm lang, 5 cm breed; schaatsijzer: 16 mm hoog, 3 mm dik; gewicht: 230 g.


Afb.3: Hollandse baanschaats, rond 1900.

Vergelijken we dit paar schaatsen met dat uit afb.1 dan vallen een paar dingen in het oog:
• de hals en de kop komen overeen (detail 3a)
• het ijzer aan de kop rijst minder snel omhoog
• het ijzer loopt aan de achterkant niet door
Er is dus duidelijk sprake van een ander model dan het Ouderkerkse. Ze zijn dan ook gemaakt door Jan Willem Bezemer, smid in Stolwijk, die ze aanprees als Stolwijkse schaatsen.
Fabricaat: J.W. Bezemer, Stolwijk; merk: zie detail 3b. Interessant is ook detail 3c dat het slagstempel toont waarmee het merk in het warme schaatsijzer werd geslagen.
Technische gegevens: totale lengte: 36 cm; hoogte boven ijs: 3,4 cm; voetstapel: 28 cm lang x 5 cm breed; schaatsijzer: 17 mm hoog, 3 mm dik; gewicht: 255 g.


Afb.4: Hollandse baanschaats, rond 1900.

Wat alle schaatsen op deze pagina gemeen hebben, is dat ze uit de Krimpenerwaard komen. Hoewel ze stuk voor stuk iets eigens hebben, zijn ze toch duidelijk 'familie' van elkaar.
Fabricaat: onbekende smid uit Lekkerkerk (LKK); merk: zie detail 4b.
Technische gegevens: totale lengte: 38 cm; hoogte boven ijs: 3,1 cm; voetstapel: 31 cm lang x 5,5 cm breed; schaatsijzer: 12 mm hoog, 2 mm dik; gewicht: 235 g.




detail 1a


detail 1b


detail 2a


detail 2b
 
detail 3a


detail 3b


detail 3c


detail 4a


detail 4b

1  |  2  |  3  |  4  |  volgende
home | donaties | sitemap | copyright | contact
© 2002- The virtual Ice Skates Museum. All rights reserved.