Klompschaatsen

Klompen

In vroeger tijden waren klompen een veel gebruikt schoeisel. Zeker toen verharde wegen nog geen gemeengoed waren, hadden klompen voordelen. Ze beschermden tegen vuil en modder en konden gemakkelijk worden aan- en uitgedaan bij het verlaten of betreden van een huis. De Hollandse klompen en Zweedse muilen zijn overbekend, maar dat er ook Japanse klompen bestaan weet niet iedereen.

Nederlandse klompschaatsen
Uiteraard zijn er klompenmakers geweest die incidenteel wel eens een paar klompen van schaatsijzers voorzagen, zoals hieronder getoond.

klompschaatsen

Japanse geta-schaatsen
Ook in Japan werd vroeger op een soort klompen gelopen, geta (spreek uit als gè-tah) genaamd. Zoals de foto hieronder laat zien, bestaan geta's uit een plankje dat aan de onderkant is voorzien van een soort lage stelten, dwars geplaatste blokjes van 5-10 cm hoogte. In tijden dat alleen hoofdwegen bestraat waren, moesten de steltjes voorkomen dat een kimono door het slijk sleepte.

japanse schaatsen

De geta (het Japans kent geen meervoud) zijn voorzien van hanao, een V-vormig tuigje zoals we dat kennen van teenslippers. Deze hanao zijn traditioneel rood voor vrouwen en zwart voor mannen. De geta hebben geen beschermende kap voor de tenen. De bescherming moet komen van tabi, een soort voetwanten. Voor de winter bestaan extra dikke, waterdichte tabi.

geta schaatsen 1

Het doet vreemd aan dat er geen hakbanden aanwezig zijn, maar waarschijnlijk hebben Japanners door het regelmatige gebruik van geta sterke tenen ontwikkeld. De volgende afbeelding laat zien dat ze wel degelijk werden gebruikt.

dames op geta schaatsen

Japanse teksten lijken er overigens op te wijzen dat met deze schaatsen niet op ijs werd geschaatst, maar op harde sneeuw.

Nederlandse trippen

De onderstaande foto's laten zien dat er een frappante overeenkomst bestaat tussen Japanse geta en Nederlandse trippen, zoals die in de late middeleeuwen en de gouden eeuw gebruikelijk waren. Trippen waren een soort open klompen die eveneens bestonden uit een houten zool met aan de onderkant twee verdikkingen en aan de bovenkant twee driehoekige stukjes leer, die ( zoals bij een slipper) door middel van een lip en inkepingen met elkaar konden worden verbonden. De onderstaande foto's tonen restanten van 15e eeuwse trippen die zijn voorzien van 'scherp', nagels om houvast te bieden op gladde oppervlakken zoals modder en ijs. Wie weet is het ontwerp door de Nederlanders in Japan geïntroduceerd tijdens hun verblijf in Nagasaki/Decima (1648-1823).
bovenaanzicht trip
bovenkant trip
onderaanzicht trip
onderkant trip

Russische trippen?
Bij opgravingen in april 2006 bij Mozhaisk (Moskou) werden in een 12e/13e-eeuwse aardlaag schoenzolen gevonden die aan de onderzijde zijn voorzien van metalen blokjes in de vorm van een hart. Evenals bij de trippen zitten deze verdikkingen in het midden van de zolen. Anders dan bij de trippen zijn de zolen echter van leer. Dat moet het lopen oncomfortabel hebben gemaakt. Het Institute of Archaeology of the Academy of Sciences of the Russian Federation, dat het onderzoek uitvoerde, vroeg Het virtuele Schaatsenmuseum of de harten wellicht in verband met schaatsen kunnen worden gebracht. Helaas moest het antwoord schuldig worden gebleven. Elk commentaar dat het onderzoek verder kan brengen, is daarom welkom.
bovenkant russische trip
binnenkant Russische zool
onderkant russische trip
buitenkant Russische zool

home | donaties | sitemap | copyright | contact
© 2002- The virtual Ice Skates Museum. All rights reserved.