Zaagschaatsen

etiket zaagschaatsen

Aan deze schaatsen zijn de namen verbonden van de heren Netelenbos en Rodijk, die samen een handelsonderneming dreven onder de naam NERO. Netelenbos was de uitvinder en Rodijk de financier. Samen overtuigden zij de Oudenschootse schaatsenmaker Eppie Vonk van de voordelen van de zaagschaats, waarop hij er ongeveer 2000 in opdracht maakte. Hoewel Vonk zijn naam in de ijzers sloeg (detail 1), blijkt uit het bovenstaande etiket dat Nero het alleenverkooprecht had.

Afb. 1: Zaag-doorlopers, 1954/55.
zaag-doorlopers


Zaagschaatsen worden gekenmerkt door de twee 'inhammen' die in elk van de schaatsijzers zijn uitgestanst (detail 2). Het idee achter de inhammen was dat ze een betere grip op het ijs zouden bewerkstelligen, met name bij het 'klauwen' op de korte banen en het bochtenwerk op de lange banen. Dit bleek ook het geval, maar kort na de introductie werd duidelijk dat er een groot nadeel aan kleefde. De inhammen maakten de schaatsen onveilig doordat ze ook bij het remmen in het ijs haakten, waardoor de rijder meer dan eens ongelukkig ten val kwam. Dit was reden om het model, dat in 1954 werd geïntroduceerd, in 1955 alweer uit de markt te nemen. Om ze te laten opvallen, werden alle zaagschaatsen aan de onderkant wit geschilderd. Uit verfresten op de ijzers blijkt dat dit gebeurde nadat de schaatsijzers waren gemonteerd, hetgeen merkwaardig genoemd mag worden.

Fabricaat: E. Vonk, Oudeschoot.

Merk: zie detail 1.

Technische gegevens: totale lengte: 42 cm; hoogte boven ijs: 3 cm; voetstapel: 30 cm x 5 cm breed; schaatsijzer: 17 mm hoog x 1,3 mm dik; gewicht: 315 g.


Afb. 2: Zaag-noren.
houten noren met zaag-ijzers

De zaagschaatsen werden in drie uitvoeringen gemaakt: gewone Friese schaatsen, Friese doorlopers en Friese noren. Hier een afbeelding van een paar zaag-noren. Helaas is er geen afbeelding beschikbaar van een paar Gewone Friese schaatsen.

Fabricaat: E. Vonk, Oudeschoot.

Merk: zie detail 1.

Technische gegevens: totale lengte: 43 cm; hoogte boven ijs: 3,5 cm; voetstapel: 30 cm lang x 6 cm breed; schaatsijzer:18 mm hoog x 1,8 mm dik; gewicht: 260 g.


Afb. 3: Onderhoudsinstructies.
onderhoudsvoorschrift

De schaatsen werden geleverd met uitvoerige instructies voor het onderhoud ervan.