De ontwikkeling van de schaatsen (5 van 5)

Hollandse zwierschaatsen

Voordat de Wichers-de-Salismodellen werden geïntroduceerd waren al links en rechts de krullen afgezaagd om ongelukken te voorkomen. Misschien hebben er wel meer ongelukken plaatsgevonden door het in elkaar haken van de eigen schaatsen dan door het blijven steken achter die van anderen. Hoe dan ook, in Holland ontstond rond 1900 nog een nieuw type schaats: de zwierbol. Maar ook hier hebben wellicht buitenlandse invloeden een rol gespeeld. Het ontwerp zou met name wel eens kunnen zijn beïnvloed door het model van de Engelse clubschaatsen, die in het midden van de 19e eeuw het meest populair waren

Kunst- en hockeyschaatsen
Uit de VS kwam het concept van het kunstschaatsen, een combinatie van schaatsen en ballet. Het springen en draaien vroeg om een goede verbinding tussen schaats en schoen, hetgeen impulsen gaf voor nieuwe constructies. In het begin van de 20e eeuw, toen de ISU zich met het kunstrijden ging bemoeien, werden de Amerikaanse stijl en de Engelse stijl samengevoegd tot wat zou worden aangeduid als Internationale stijl. Nederland hield zich in deze ontwikkeling afzijdig, omdat er voor al dat gespring en gedoe maar weinig belangstelling bestond. Zwieren werd van een hoger niveau geacht en bovendien lag binnen de Schaatsenrijdersbond de nadruk op hardrijden. Wat dit betreft is er, de successen van Sjoukje Dijkstra en Joan Haanappel ten spijt, ook in de 21e eeuw niet veel veranderd.
Hoe dan ook, het kunstrijden had tot gevolg dat, toen tegen het eind van de 19e eeuw de geheel metalen schaatsen hun intrede deden, dit een ware revolutie ontketende. Overal verdwenen de houten schaatsen in korte tijd van het schaatstoneel, behalve in Nederland.

De metalen schaatsen waren voorzien van ingenieuze klem- en spansystemen, die echter vaak ruïneuze gevolgen hadden voor de schoenzolen.


Metalen schaatsen met hakschroef; zowel vóór als achter werden ook nog banden werden ook nog linten gebruikt.

Metalen met klemmechanismen (hevels) zowel voor de voorvoet als voor de hak.
schaatsen om onder te schroeven
Metalen schaatsen met schroefmechanismen (met sleutel) zowel voor de voorvoet als voor de hak.
Het duurde tot in de jaren-50 voordat de metalen onderschroevers en de aangeschroefde kunstschaatsen in Nederland gemeengoed werden. De Nederlandse fabrikanten van schaatsen namen dergelijke schaatsen slechts mondjesmaat op in hun programma's en hielden vast aan de houten schaatsen. Metalen schaatsen kwamen dan ook voornamelijk uit landen als Duitsland, Engeland en de VS. In het begin was er nauwelijks verschil tussen kunst- en hockeyschaatsen. Maar al spoedig werden kunstschaatsen voorzien van een ronde neus en na enige tijd ook van 'tanden'. De volgende stap was dat hockey- en kunstschaatsen uit één stuk werden vervaardigd en aan de laarzen vastgeschroefd. In de voorbije jaren werden op dit concept nog slechts kleine veranderingen aangebracht.



schaatsen met afgezaagde krullen



zwierschaatsen



Engelse clubschaatsen



kunstschaatsen met aangeschroefde
leren laarzen



kunstschaatsen met
schalenschoenen
van kunststof



hockeyschaatsen met buizenframe als bij hardrijdersschaatsen



hockeyschaatsen met geïntegreerde schaatsijzers

vorige  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5
home | donaties | sitemap | copyright | contact

© 2002- The virtual Ice Skates Museum. All rights reserved.