Duitse zwierschaatsen

Afb.1: Duitse zwierschaats, 4e kwart 19e eeuw
Deze schaatsen zijn voorzien van een centraal schroefklemmechanisme dat zich onder de voetplaat bevindt. Het mechanisme wordt bediend met een vleugelmoer achteraan de schaats (zie de inzet). Door aan deze moer te draaien wordt eerst de hak in lengterichting geklemd en daarna de voorvoet in breedterichting. De vleugelmoer kan met een lipje worden geborgd tegen onbedoeld losdraaien.
Fabricaat: Eduard Engels, Remscheid; merk:
Technische gegevens: totale lengte: 31 cm, hoogte boven ijs: 4,2 cm; voetstapel: 26 cm lang, 8-10 cm breed; schaatsijzer: 15 mm hoog, 6 mm dik; gewicht: 540 g.


Afb.2: Duitse zwierschaats, 4e kwart 19e eeuw
Bij deze schaatsen fungeert het schaatsijzer als hefboom om gelijktijdig de hak en de voorvoet vast te klemmen. Het ijzer scharniert onder de hak en kan onder de voorvoet losgemaakt worden. Thuis wordt de klemming vooringesteld en op het ijs hoeft deze slechts te worden aangespannen door het schaatsijzer te sluiten. Dit gebeurt door 'in te stappen'.
Fabricaat: onbekend, waarschijnlijk Duits; merk: geen.
Technische gegevens: totale lengte: 30 cm, hoogte boven ijs: 4,1 cm; voetstapel: 27 cm lang, 8-11 cm breed; schaatsijzer: 15 mm hoog, 6 mm dik, hol geslepen; gewicht: 585 g.


Afb.3: Duitse zwierschaats, midden 20e eeuw

Uiteindelijk werden zowel de systemen met centrale schroefverstelling als de hevelmechanismen in de ban gedaan. Het bleek toch beter de klemming van de voorvoet en de hak afzonderlijk te regelen. Daarvoor werden separate schroefsystemen ontwikkeld. Het nadeel was dat er altijd een schroefsleuteltje moest worden meegenomen, maar dit werd kennelijk niet (meer) als bezwaar gevoeld.
Fabrikaat: Polar-Werke, Remscheid; merk: ; model: Diplomat.
Technische gegevens: totale lengte: 30 cm, hoogte boven ijs: 4,1 cm; voetstapel: 27 cm lang, 8-11 cm breed; schaatsijzer: 15 mm hoog, 6 mm dik, hol geslepen; gewicht: 585 g.


Afb.4: Duitse zwierschaats, 3e kwart 20e eeuw

Hetzelfde type schaats als in afbeelding 3, maar van een andere fabrikant. Ook bij deze schaatsen wordt zowel de hak als de voorvoet zijdelings vastgeklemd door middel van schroefspillen, die met een sleuteltje worden bediend.
Fabricaat: Gloria, Remscheid; merk: ;  model Blitz.
Technische gegevens: totale lengte: 33 cm, hoogte boven ijs: 5 cm; voetstapel: 28 cm lang, 9-11 cm breed. schaatsijzer: 19 mm hoog, 4 mm dik, hol geslepen; gewicht: 530 g.



De Duitse metaalwarenindustrie leverde in het midden
van de 19e eeuw al grote aantallen schaatsen.
Anders dan in Nederland betrof dit zowel 'houten'
als geheel metalen schaatsen.
Dit kan verklaard worden
uit de omstandigheid
dat het smidsbedrijf
zich veel eerder dan in Nederland tot metaalindustrie
ontwikkelde.
Door de beschikbaarheid
van machines
konden andere constructies worden ontwikkeld.
Opmerkelijk is dat de ontwikkeling van geheel metalen schaatsen
gelijk op ging met de ontwikkelingen
in Canada.



De eerste geheel metalen Duitse schaatsen
maakten echter nog
gebruik van banden
om ze onder de schoen
te fixeren.
Onder de voetplaat
bevonden zich twee 'tunnels' waardoor een riem
werd geleid
die over de voorvoet
werd vast gegespt.



Voor de hakriem
was een sleuf in het schaatsijzer geponst.
Hier werd een riem doorgevoerd die
over de wreef dicht
werd gegespt.



Zoals de foto laat zien
werd de hak bovendien in lengterichting gefixeerd
door een schroefmechanisme.
Pas in het eerste kwart
van de 20e eeuw
verdween
deze lengteschroef
om plaats te maken
voor de in afbeelding 3 getoonde
dwarsklemmen.
home | donaties | sitemap | copyright | contact
© 2002- The virtual Ice Skates Museum. All rights reserved.