Het virtuele Schaatsenmuseum | Achtergrond


Achtergrond

De basis van Het virtuele Schaatsenmuseum is de verzameling schaatsen die ik sinds 1975 bijeen bracht. Het begon met een schitterende krulschaats uit een Haags rommelwinkeltje, waar ik als een blok voor viel. Op zoek naar soortgelijke exemplaren bleken ze schaars te zijn. Mijn werktuigbouwkundig geschoolde ogen zagen er echter een snel uit het beeld verdwijnend staaltje van toegepaste kunst en vakmanschap in: een stukje hout, een stukje ijzer en een schroef om het geheel bijeen te houden, samengebracht door een bekwame smid tot een praktisch maar fraai vervoermiddel voor op de ’s winters bevroren waterwegen. Vervolgens sloeg het verzamelaarsvirus toe waartegen (gelukkig) geen kruid is gewassen.

Van het een kwam het ander en al spoedig begon een kleine bibliotheek te ontstaan met informatie over de achtergronden van de schaatsen en het schaatsenrijden. Ook het bijeen scharrelen daarvan bleek niet eenvoudig. Vóór de tweede helft van de 19e eeuw is er nauwelijks over het onderwerp geschreven. We moeten het doen met wat we kunnen ontlenen aan schilderijen en prenten. Maar we moeten ons voortdurend realiseren dat de kunstenaar zelden beoogde gedetailleerde technische informatie vast te leggen. Tegen het einde van die eeuw ontstond er echter wetenschappelijke belangstelling voor gymnastische oefeningen als middel om fit te blijven en in dat kader ook voor schaatsenrijden als sport. De nadruk lag echter op de beweging/oefening als zodanig en minder bij de daarbij benodigde attributen, de schaatsen. Voor kennis over het uiterlijk van de schaatsen moet daarom worden teruggrepen op de informatie die door de leveranciers daarvan werd verstrekt. Maar die is eveneens schaars. Negentiende eeuwse smeden plaatsten soms een advertentie, maar publiceerden geen catalogi. Die kwamen er pas bij de overgang naar de 20e eeuw, toen sommige smeden zich specialiseerden tot schaatsenfabriekjes waardoor er meer industrieel kon worden geproduceerd met grotere series en navenant meer noodzaak om de verkoop groter aan te pakken.

Vanuit de eigen behoefte aan informatie ontstond het idee dat ook anderen daar wel eens interesse voor zouden kunnen hebben. Zo groeide het plan om na mijn pensionering de beschikbare informatie te digitaliseren en als een soort vademecum beschikbaar te maken voor anderen. Maar mij ontbraken de middelen om het groots aan te pakken. Ik leerde mijzelf daarom te programmeren in html en enige tijd later ook in css, de programmeercodetalen achter wat u op uw scherm ziet. Na twee jaar bikkelen was ik apetrots toen op 2 februari 2002 de eerste pagina’s online gingen, zowel in een Nederlandse als een Engelse versie. De Nederlandse site groeide in ruim tien jaar uit zijn voegen; de Engelse site bleef noodgedwongen wat achter. Rond 2010 veranderde de situatie indringend door de populariteit van de tablets en smartphones met androide systemen. Om de sites daarvoor bruikbaar te maken moesten de pagina's een geheel andere opzet krijgen. En opnieuw brak een periode aan van intensief leren en toepassen.

Ik ben dan ook blij dat ik op 2 april 2018, ruim zestien jaar na de geboorte, een geheel vernieuwde site heb kunnen presenteren. Het werk zak echter nooit 'af' zijn. Daarvoor ligt er nog teveel dat om bewerking en publicatie vraagt.